Lightning Network: Đây Có Phải Là Một Giải Pháp Có Thể Mở Rộng Cho Bitcoin Không?

Bitcoin (BTC) là một loại tiền kỹ thuật số có công nghệ ngang hàng (P2P) cho phép người dùng tham gia vào các giao dịch với tốc độ nhanh và hiệu quả hơn. Việc dần chấp nhận Bitcoin và tiền điện tử nói chung bởi các tổ chức tài chính – và những gã khổng lồ về thanh toán như PayPal và Square – báo hiệu sự chấp nhận rộng rãi hơn trong các dịch vụ tài chính, thúc đẩy sự phát triển nhằm hỗ trợ mạng lưới crypto tốt hơn.

Về cơ bản, điều này đưa chúng ta đến với Lightning Network, một giao thức lớp thứ hai hoạt động cùng với Bitcoin để tăng cường tốc độ, tính linh hoạt, quyền riêng tư và giảm chi phí.

Lightning Network Là Gì?

Lightning Network là một giao thức lớp thứ cấp chạy trên blockchain Bitcoin để xác minh quy mô giao dịch. Nó giúp giảm chi phí và tắc nghẽn lưu lượng truy cập trên lớp cơ sở của mạng lưới Bitcoin.

Như tên đã cho thấy, Lightning Network được thiết kế để xử lý các giao dịch gần như miễn phí và tức thì bằng cách đưa chúng ra ngoài chuỗi. Nó tồn tại tách biệt với mạng chính của Bitcoin, sử dụng phần mềm và các nút mạng để giao tiếp và trao đổi với mạng lưới khi hoàn tất các giao dịch.

Tương tự như mạng lưới Bitcoin, Lightning Network được tạo thành từ các nút mạng. Tuy nhiên, nó sử dụng smart contract để xử lý một giao dịch mà không được ghi lại trên blockchain. Mỗi giao dịch có thể truy cập riêng tư, chỉ đối với các bên giao dịch, và mỗi nút mạng sử dụng Kênh Thanh Toán Lightning để thực hiện thanh toán. Các tính năng tích hợp giúp ngăn người dùng gian lận hoặc thay đổi bất kỳ dữ liệu nào có trong kênh, và tốc độ thanh toán chỉ bị giới hạn bởi tốc độ kết nối Internet của họ.

Giả dụ Alex muốn thanh toán cho Kim bằng BTC thông qua Lightning Network, trước tiên họ có thể khóa BTC trong một địa chỉ đa chữ ký 2 trong 2 duy nhất bằng cách mở một kênh Lightning trực tiếp cho phép họ bắt đầu giao dịch bằng cách tách sổ cái riêng khỏi chuỗi chính. Tại kênh Lightning ngoài chuỗi, quỹ trong nhóm được chia thành hai, quỹ của Alex và của Kim. Số dư ban đầu của nhóm là 2 BTC (mỗi bên 1 BTC), Alex trả cho Kim 0,5 BTC trên Lightning Network và để lại 0,5 BTC, Kim sau đó nhận được 0,5 BTC và số dư hiện tại của cô ấy là 1,5 BTC. Một khi kênh bị đóng, các giao dịch vi mô được hợp nhất thành một giao dịch duy nhất, sau đó được xác minh, xử lý và thêm vào blockchain trên chuỗi, số dư sẽ được cập nhật tương ứng.

Tuy nhiên, nếu Kim hoặc Alex không có kênh trực tiếp, giao dịch sẽ được chuyển đến Jack bằng cách sử dụng một loại smart contract, hợp đồng khóa thời gian được hash (HTLC). Hợp đồng được sử dụng để hứa với Kim rằng cô ấy sẽ nhận được BTC, và Jack phải chứng minh rằng anh ấy đã trả số tiền đã thỏa thuận cho Kim. Đổi lại, Jack sẽ nhận được một khoản phí nhỏ để thực thi lệnh.

Được đề xuất lần đầu vào năm 2015, Lightning Network là sản phẩm trí tuệ của Thaddeus Dryja và Joseph Poon. Hai nhà nghiên cứu đã mô tả giao thức ngoài chuỗi, được thiết kế để hoạt động bằng các kênh thanh toán, trong bài báo của họ có tựa đề Bitcoin Lightning Network. Sử dụng những kênh này, các bên không đáng tin cậy có thể thực hiện các giao dịch nhỏ vô thời hạn mà không cần thêm lưu lượng vào mainnet. Một năm sau, Dryja và Poon, cùng với những người khác, thành lập Lightning Labs, công ty đã phát triển thêm khái niệm và cuối cùng công bố Lightning Network sau soft fork SegWit.

Lightning Network được thiết kế để giảm lưu lượng truy cập trên lớp cơ sở của mạng lưới blockchain, giảm chi phí của blockchain, và cho phép các kênh thanh toán riêng tư giữa các bên. Kể từ khi thành lập, Lightning Network đã có sự phát triển ổn định và được công nhận về khả năng giảm phí và tăng tốc thời gian xử lý. Lightning Network cũng đã mở rộng sang các mạng lưới blockchain khác, bao gồm cả Litecoin.

Gần đây, tốc độ phát triển của Lightning Network đã tăng lên nhanh chóng, nhờ vào việc El Salvador chấp nhận Bitcoin như một loại tiền tệ hợp pháp. Kể từ đó, sự phổ biến của Lightning Network đã tăng vọt và công suất đã tăng gần 50%, thêm 15.000 nút mạng tham gia mới và 1.500 Bitcoin vào hệ thống.

Những Hạn Chế Của Bitcoin

Mặc dù Bitcoin rất tiện lợi và dễ sử dụng, nhưng vì có những hạn chế nên dẫn đến một số cảnh giác liên quan đến việc chấp nhận nó như một loại tiền tệ. Do đó, BTC không được chấp nhận ở mọi nơi và giá trị của nó có xu hướng biến động theo nhu cầu, với tính năng giảm phát tích hợp. Nếu tệp bị mất hoặc ổ cứng gặp sự cố, ví được chứa trong đó cũng biến mất mà không có cách nào để lấy lại số tiền đã mất. Cũng không có chính sách bảo vệ người mua khi hàng hóa được thanh toán bằng BTC.

Tuy nhiên, có lẽ những hạn chế lớn nhất của Bitcoin liên quan đến tốc độ, chi phí và khả năng mở rộng của nó.

Tốc Độ

Các giao dịch Bitcoin được xác minh và ghi lại trong các khối. Một khối Bitcoin mới được tạo ra sau mỗi mười phút và mỗi khối chứa một lượng giao dịch cụ thể. Những người khai thác ưu tiên các giao dịch dựa trên phí, có nghĩa là bạn có thể thấy bạn đang đấu giá với những người dùng khác để đảm bảo các giao dịch của bạn được xử lý kịp thời. Điều đó có nghĩa là tỷ lệ phí càng cao, giao dịch sẽ được xử lý càng nhanh.

Trong khoảng thời gian chậm hơn, bạn có thể mong đợi giao dịch được xử lý đúng giờ, nhưng trong những ngày hoặc giờ bận rộn hơn, bạn có thể phải đợi lâu hơn, hoặc phải trả phí cao khi thợ khai thác chạy đua để thực hiện nhiều giao dịch trong mempool.

Kích thước mempool tính bằng byte

Chi Phí

Phí giao dịch liên quan đến Bitcoin là cần thiết để hỗ trợ mạng lưới, nhưng chúng có xu hướng cao, đặc biệt là đối với các giao dịch nhỏ hơn. Bất kỳ ai muốn giao dịch được xử lý cần phải trả một khoản phí cao hơn trong thời gian tắc nghẽn mạng vì chỉ có một lượng giao dịch hạn chế có thể được bao gồm trong mỗi khối. Theo truyền thống trên mạng Bitcoin, thợ khai thác sẽ nhận được một khoản trợ cấp khi một Bitcoin mới được khai thác và phí giao dịch để thêm các giao dịch vào một khối.

Tuy nhiên, các khoản phí phát sinh để sử dụng Bitcoin Lightning Network chỉ cần cho:

• Mở kênh thanh toán

• Bên khác đóng kênh thanh toán

Miễn là kênh được mở, bạn có thể thực hiện nhiều giao dịch. Khoản phí duy nhất bạn phải trả là khi bạn mở và đóng kênh.

Lightning Network sử dụng không gian khối hiệu quả hơn, cải thiện công suất và giảm chi phí giao dịch của Bitcoin.

Khả Năng Mở Rộng Tổng Thể

Khả năng tăng trưởng của Bitcoin bị hạn chế, nói cách khác, nó có vấn đề về khả năng mở rộng. Các khối của Bitcoin có giới hạn kích thước khoảng 1 MB và chúng chỉ được tạo sau khoảng 10 phút một lần với tốc độ xử lý khoảng bảy giao dịch mỗi giây (TPS). So sánh điều này với Ethereum, xử lý gần như gấp đôi con số đó (trước khi chuyển đổi ETH 2.0 sắp tới sang đồng thuận PoS), trong khi VisaNet có thể xử lý lên đến 24.000 TPS.

Công suất bị hạn chế có nghĩa là sẽ giới hạn số lượng giao dịch được xử lý trên chuỗi, do đó, hạn chế cơ sở dữ liệu phát triển. Bất cứ khi nào lượng giao dịch vượt quá giới hạn, các nút mạng sẽ không thể theo kịp. Về cơ bản, mạng bị tắc nghẽn với các giao dịch đang chờ xử lý có thể dẫn đến cuộc chiến đấu thầu phí.

Vấn đề về khả năng mở rộng lần đầu tiên xuất hiện vào năm 2015, với nhiều giải pháp được đưa ra, bao gồm cả việc tăng kích thước khối. Hard fork Bitcoin Cash (BCH) đã xảy ra vài năm trước, và cùng năm đó, nhân chứng tách biệt (SegWit) cũng được thực hiện như một giải pháp tiềm năng cho vấn đề công suất Bitcoin tổng thể.

Hiểu Về Các Giao Thức Layer 2

Lớp cơ sở của mạng lưới Bitcoin được đặc trưng bởi khung công nghệ hỗ trợ mạng lưới cũng như ứng dụng tiền tệ. Nó được sử dụng để xác minh và hoàn tất các giao dịch, nhưng như đã được thảo luận, nó có những hạn chế, đặc biệt là công suất và chi phí của Bitcoin. Giao thức lớp thứ hai được thiết kế để giải quyết những hạn chế này.

Giao thức lớp thứ hai còn được gọi là giải pháp ngoài chuỗi. Nó phi tập trung, giống như blockchain chính và cung cấp các giao thức bảo mật giống nhau, nhưng mục đích chính là giải quyết các vấn đề về khả năng mở rộng của công nghệ blockchain thông thường.

Trên một mạng phi tập trung, sự đồng thuận toàn cầu là điều cần thiết và tất cả các nút mạng tham gia đều mang một bản sao hoàn chỉnh của các giao dịch cho mục đích xác minh. Điều này ngăn chặn việc chi tiêu kép mà không cần phải dựa vào cơ quan quản lý hay cơ quan quản lý trung ương.

Lớp cơ sở (hay Layer 1) là lớp bảo mật chính, lớp này tạo ra một bản ghi dữ liệu bất biến. Blockchain hoạt động như lớp cơ sở. Giao thức lớp thứ hai giảm lượng dữ liệu trên blockchain bằng cách cho phép thực hiện các giao dịch ngoài chuỗi.

Với giao thức lớp thứ hai, những tính toán cơ bản có thể được chạy ngoài chuỗi trong khi các giao dịch vẫn được gắn vào blockchain. Điều này giảm thiểu lượng dữ liệu được lưu trữ trên lớp cơ sở, giải phóng các tài nguyên quan trọng mà không ảnh hưởng đến bảo mật. Nói cách khác, các blockchain với giao thức lớp thứ hai có khả năng sử dụng và mở rộng cao hơn, do đó có khả năng cạnh tranh với các hệ thống lớn hơn và tập trung hơn.

Bitcoin với Ethereum: Giao Thức Lớp 2

Cả Bitcoin và Ethereum đều đã tiết lộ giao thức Lớp 2 để cải thiện tốc độ và khả năng mở rộng. Ethereum có nhiều giải pháp khác nhau, bao gồm Polygon và Arbitrum. Các giao thức Layer 2 của Ethereum được thiết kế để giải quyết các mối quan tâm về khả năng mở rộng và chi phí bằng cách cho phép tính toán ngoài chuỗi. Tuy nhiên, nhiều công nghệ trong số này vẫn đang được phát triển và chưa sẵn sàng cho sử dụng, với việc triển khai dự kiến Eth2 (hay ETH 2.0) vẫn còn ở phía trước.

Lightning Network sử dụng các smart contract để cho phép các giao dịch gần như ngay lập tức và chi phí thấp, cùng với “hoán đổi nguyên tử” đa nền tảng, trong đó người dùng có thể giao dịch coin này với coin khác mà không cần sử dụng sàn giao dịch.

Trong khi Bitcoin sử dụng Lightning Network, Ethereum sử dụng công nghệ nâng cao khả năng mở rộng được gọi là Plasma.

SegWit với Giải Pháp Lớp 2

Segregated Witness, hay SegWit, là bản nâng cấp giao thức Bitcoin nổi bật nhất từ trước đến nay. Nó tách biệt dữ liệu giao dịch khỏi dữ liệu nhân chứng một cách hiệu quả, để mỗi giao dịch trên blockchain bao gồm hai phần:

• Dữ liệu cơ sở: Đề cập đến chuyển dịch của bitcoin và dữ liệu liên quan đến chuyển dịch đó.

• Dữ liệu nhân chứng: Hoạt động như một chữ ký, về cơ bản chứng minh rằng chủ sở hữu BTC đã cho phép một giao dịch.

SegWit là một soft fork hay sự thay đổi code tương thích ngược, chia các giao dịch thành hai phân đoạn. Nó di chuyển dữ liệu nhân chứng (hay chữ ký) từ phân đoạn ban đầu sang phân đoạn nhân chứng.

Việc triển khai SegWit về cơ bản tăng gấp đôi kích thước khối, nâng cấp nó từ 1 MB lên 2 MB trong khi không yêu cầu thay đổi lớn đối với code hiện có. Mặc dù SegWit không nhất thiết phải giải quyết vấn đề về khả năng mở rộng, nhưng cho phép các giải pháp lớp thứ hai như Lightning Network.

Lightning Network Giúp Giải Quyết Các Vấn Đề Của Bitcoin Thế Nào?

Bằng cách hợp nhất nhiều giao dịch vi mô thành một giao dịch duy nhất, Lightning Network có thể giảm lưu lượng mạng. Việc loại bỏ các giao dịch vi mô này ra khỏi mạng chính đảm bảo không gian rộng rãi cho các giao dịch lớn hơn, có mức độ ưu tiên cao hơn và nâng cao tốc độ xử lý.

Lightning Network cũng cải thiện khả năng mở rộng bằng cách giao dịch và tất toán ngoài chuỗi.

Người Dùng Có Thể Hưởng Lợi Thế Nào Từ Lightning Network Của Bitcoin?

Ưu điểm lớn nhất của Lightning Network là tốc độ và khả năng chi trả của nó. Như đã đề cập ở trên, phí lớp cơ sở của mạng Bitcoin và thời gian chờ có thể bị cấm. Tuy nhiên, với Lightning Network, bạn có thể gửi và nhận các khoản thanh toán nhỏ theo cách đơn giản nhưng không khả thi trên mạng lưới của Bitcoin. Bạn có thể hoán đổi các khoản thanh toán nhiều lần trước khi đóng kênh và hoàn tất một giao dịch duy nhất, tất cả chỉ với một khoản phí.

Vì Lightning Network hoạt động như một lớp thứ cấp trên đầu mạng chính, nó vẫn cung cấp cho người dùng tất cả các giao thức bảo mật tiêu chuẩn của Bitcoin. Người dùng cũng có thể chuyển đổi giữa các mạng, theo nhu cầu của họ, truy cập mạng Bitcoin để hoàn thành các giao dịch lớn và chuyển trở lại Lightning Network cho các giao dịch vi mô. Cuối cùng, các giao dịch được liên kết với Lightning Network là riêng tư, xảy ra ngoài blockchain và chỉ ghi lại kết quả tổng thể.

Tác Động Của Lightning Network Trong Việc Chấp Nhận Bitcoin

Sự gia tăng của các nút mạng và kênh trên mạng lưới Bitcoin cho phép nó tăng khả năng giao dịch Bitcoin. Khi công suất của nó tiếp tục được mở rộng hàng tuần và ngày càng có nhiều người sử dụng công nghệ, cho nên nó trở thành một tài sản quan trọng đối với hệ sinh thái Bitcoin. Lightning Network có thể chứng minh là phương thức quan trọng giúp giải quyết vấn đề về khả năng mở rộng của Bitcoin.

Khi so sánh công suất của Lightning Network chỉ khoảng một năm trước là hơn 1.000 Bitcoin, công suất đã tăng lên hơn 3.000 BTC vào ngày 24 tháng 10. Điều đó cũng dẫn đến khả năng mở rộng cao hơn của mạng lưới Bitcoin như một hệ thống thanh toán.

Lightning Network và Bitcoin hoạt động với nhau một cách liền mạch, khuyến khích nhiều người hơn sử dụng cả hai công nghệ. Những người đã sử dụng Bitcoin đương nhiên sẽ chuyển sang Lightning Network để thực hiện các khoản thanh toán nhanh, nhỏ gọn hoặc không tốn kém. Càng nhiều người sử dụng Lightning Network và Bitcoin, thì chúng càng trở nên dễ nhận biết trên các sàn giao dịch thông thường và được chấp nhận như các phương thức thanh toán truyền thống.

Người dùng linh hoạt hơn với Bitcoin và Lightning, được cung cấp tùy chọn sử dụng công nghệ khiến họ đã cảm thấy thoải mái và quen thuộc, đồng thời chuyển tiền hiệu quả và hợp lý hơn.

Nhược Điểm Của Lightning Network

Mặc dù có tiềm năng giải quyết một số vấn đề của Bitcoin, nhưng Lightning Network có một số thiếu sót. Bởi vì thợ khai thác Bitcoin ưu tiên các giao dịch lớn hơn với phí giao dịch đắt đỏ, các giao dịch Lightning Network – có xu hướng nhỏ hơn – có thể bị gác sang một bên để giải quyết sau, dẫn đến thời gian chờ đợi lâu hơn. Các giao dịch đơn giản có thể mất thời gian chờ một giờ hoặc lâu hơn trong khi các khoản phí vẫn tăng lên, dẫn đến các chi phí tiềm ẩn nặng nề.

Người dùng cũng cần có ví Bitcoin truyền thống tương thích với Lightning Network. Để mở kênh thanh toán, người dùng phải khóa một số BTC của họ để bắt đầu xử lý giao dịch. Điều này có thể vừa bất tiện vừa tốn kém. Ngoài ra, người dùng không thể chỉ cần rút tiền khỏi kênh thanh toán, và các kênh phải bị đóng để sử dụng số tiền đã chuyển.

Lightning Network cho phép tăng khả năng ẩn danh là một phần của sự hấp dẫn đối với một số người dùng. Nhưng đối với những người khác, đó có thể là một nhược điểm lớn, đặc biệt là đối với người dùng crypto và các cơ quan quản lý chính thống.

Tương Lai Của Lightning Network

Hơn $190 triệu hiện đang bị khóa trong hệ thống của Lightning Network, với những người sử dụng giải pháp Layer 2 để trả tiền hàng hóa, dịch vụ, ứng dụng và hơn thế nữa.

Mặc dù có một số hạn chế, yêu cầu ví tương thích được tối ưu hóa và các kênh thanh toán riêng lẻ, nhưng Lightning Network cung cấp cho người dùng nhiều tùy chọn và tính linh hoạt hơn. Khi mọi người ngày càng chấp nhận nó để thực hiện các khoản thanh toán vi mô nhanh như chớp, các nhà phát triển sẽ tiếp tục triển khai các ví và hệ thống hỗ trợ tương thích để xây dựng và củng cố mạng lưới.

Kết Luận

Ra mắt vào năm 2018, Lightning Network đang nhanh chóng thay đổi bộ mặt của Bitcoin. Các nhà phát triển đã làm việc không mệt mỏi để tạo ra công nghệ mạnh mẽ cần thiết nhằm hỗ trợ và quảng bá mạng lưới, cũng như tạo ra một nền tảng thân thiện với người dùng. Bất kỳ ai cũng có thể truy cập và sử dụng Lightning Network, không cần dùng phương tiện nào khác ngoài điện thoại thông minh, mang đến cho người dùng các tùy chọn gần như vô hạn để gửi và nhận thanh toán. Mặc dù vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, nhưng Lightning Network có tiềm năng to lớn với cả mạng lưới Bitcoin và người dùng của nó.

>>Xem thêm giá Bitcoin trên Bybit để cập nhật mới nhất về tình hình biến động giá của BTC nhé!