Nâng Cấp EIP-1559 Có Tác Động Gì Đến Blockchain Ethereum?

EIP-1559 là một đề xuất được Vitalik Buterin đưa ra lần đầu tiên vào năm 2018 để cải thiện hiệu quả của các giao dịch trên blockchain Ethereum. EIP-1559 sử dụng một hệ thống kết hợp giữa phí cơ sở và các tip để tối ưu hóa cơ chế định giá cho phí gas, phí giao dịch được trả để đưa vào khối.

Phí cơ bản, được burn và được xác định theo thuật toán. Đây là những khoản phí tối thiểu mà người dùng phải trả để thêm các giao dịch của họ trên một khối Ethereum. Tip là các khoản phí tùy chọn mà người dùng có thể tính vào để khuyến khích các thợ đào ưu tiên các giao dịch của họ. EIP-1559 được thiết kế để làm cho cơ chế định giá phí trở nên hiệu quả và minh bạch hơn, đồng thời cải thiện trải nghiệm người dùng tổng thể.

EIP-1559 Là Gì?

Đề xuất cải tiến Ethereum (EIP) bao gồm các tiêu chuẩn cho nền tảng Ethereum, chẳng hạn như thông số kỹ thuật lõi giao thức, API máy trạm và tiêu chuẩn hợp đồng. Đây là những đề xuất để cải thiện nền tảng Ethereum. EIP có thể được viết bởi bất kỳ ai nhưng phải được các nhà phát triển lõi API phê duyệt và đưa vào.

EIP-1559 là đề xuất được thực hiện vào tháng 7/2021 để thay thế cơ chế định phí gas Ethereum hiện có. Thay vì hệ thống dựa trên đấu giá hiện tại, sẽ có phí mạng cố định cho mỗi khối (bị burn) và kích thước khối mở rộng hoặc thu nhỏ, tùy theo tình trạng tắc nghẽn mạng.

Đề xuất bao gồm một số cải cách chính:

• Việc đưa ra “phí cơ sở” bắt buộc hoặc khoản thanh toán phí tối thiểu cho mọi giao dịch, là “tỷ giá thị trường” để bao gồm khối, được ước tính bởi giao thức. Người dùng vẫn có thể trả tiền tip để ưu tiên đưa vào.

• Phí cơ bản bị burn sau đó và không chuyển cho thợ đào, tạo hiệu quả thanh toán cho mạng.

• Thay thế giới hạn gas của khối hiện tại, hạn chế số lượng hoạt động và giao dịch có thể được bao gồm trong một khối, với mục tiêu phí gas cố định là 15 triệu gas trên mỗi khối. Điều này quyết định một cách hiệu quả số tiền người dùng phải trả phí, giúp dễ dàng đạt được kích thước khối đa dạng hơn. 

Về bản chất, thay vì nhu cầu bao gồm khối dẫn đến biến động phí giao dịch, những điều này chuyển thành sự biến động về kích thước khối. 

Tại Sao EIP-1559 Lại Quan Trọng?

Các EIP thường không tạo được sự chú ý, nhưng EIP-1559 đã gây được tiếng vang lớn. Ý nghĩa nào của đề xuất mới này khiến EIP-1559 trở nên đáng tin cậy?

EIP-1559 thay thế cơ chế phí theo kiểu đấu giá của Ethereum bằng một thuật toán tự động sửa phí gas. Điều này đang được hoàn thiện vì những lý do sau:

1. Kiềm Chế Lạm Phát ETH

Mỗi khi một khối được khai thác trong Ethereum, hai coin mới được đưa vào lưu thông. Điều này nghĩa là nguồn cung cấp Ether là không giới hạn (không giống như Bitcoin). Chủ sở hữu sẽ thấy giá trị của Ether của họ trở nên loãng dần theo thời gian khi có nhiều coin được tạo ra và cung cấp cho các nhà đầu tư.

EIP-1559 loại bỏ coin khỏi lưu thông bằng cách burn phí cơ sở thay vì trao nó cho những thợ đào như một phần thưởng. Cơ chế burn này hoạt động như một đối trọng với nguồn cung cấp không giới hạn của ETH.

2. Phí Giao Dịch Dự Kiến

Mặc dù EIP-1559 không nhất thiết phải giảm phí gas, nhưng việc này sẽ khiến chúng dễ dự đoán hơn. Theo cơ chế phí đấu giá, phí giao dịch có thể có biến động lớn, theo quy định của thị trường. Nhưng với EIP-1559, phí chỉ tăng hoặc giảm 1,125 lần cho mỗi khối. Điều này mang lại sự ổn định và khả năng dự đoán cho thị trường phí Ethereum đầy biến động. Người dùng sẽ biết những gì họ mong đợi phải trả với mỗi giao dịch thay vì đặt giá thầu một cách mù quáng.

3. Cải Thiện Hiệu Quả Thị Trường Phí 

EIP-1559 đề xuất kích thước khối thay đổi có thể mở rộng gấp đôi mục tiêu gas cố định là 15 triệu gas mỗi khối. Nếu một khối vượt quá 15 triệu gas,  phí gas sẽ tăng lên, và nếu dưới 15 triệu gas, phí gas sẽ giảm xuống. Cơ chế này đảm bảo hệ thống không bị quá tải với các khối lớn không có giới hạn gas.

Điều này trái ngược với thị trường phí Ethereum hiện tại. Hiện tại, các thợ đào phải từng bước điều chỉnh giới hạn gas của khối để bao gồm nhiều giao dịch đang chờ xử lý hơn trong một khối. Hệ thống này chậm và không hiệu quả.

EIP-1559 cũng cải thiện hiệu quả thị trường bằng cách cho phép ước tính phí chính xác. Với cấu trúc đấu giá hiện tại, trong đó người dùng đặt giá thầu cho không gian khối, các thợ đào có thể trì hoãn giao dịch nếu không trả phí cao. 

EIP-1559 Khác Biệt Như Thế Nào?

Hình ảnh từ consensys.net

Trong số các đề xuất cải tiến Ethereum, EIP-1559 gây chú ý vì đề xuất một phương thức thanh toán mới cho phí giao dịch trên Ethereum. Như hiện tại, mọi hoạt động trên mạng Ethereum đều yêu cầu gas để thực thi. Lượng gas được xác định bởi mạng và tỷ lệ thuận với nỗ lực tính toán cần thiết để hoàn thành hoạt động.

Để tối đa hóa phần thưởng khối trong hệ thống hiện tại, các thợ đào ưu tiên các giao dịch Ethereum của những người dùng đặt giá thầu cao nhất cho các giao dịch của họ, việc này được gọi là hệ thống đấu giá theo giá đầu tiên trong hệ thống. Hệ thống đấu giá theo giá đầu tiên nghĩa là phí gas mà người dùng đặt giá cho giao dịch của họ càng cao thì giao dịch đó sẽ được thực hiện trên blockchain càng nhanh.

Ví dụ: nếu bạn sẵn sàng trả tới 5 gwei để có thực hiện một giao dịch thêm vào khối Ethereum tiếp theo, nhưng những người dùng khác chỉ đặt giá 1 gwei, thì bạn chỉ cần đặt giá 2 gwei để giành được vị trí trong khối. Trong cơ chế đấu giá hiện tại, bạn có thể phải trả quá nhiều khi đặt giá thầu 5 gwei, vì bạn không có cách nào để xem những người khác đặt giá bao nhiêu (và tối ưu hóa giá của bạn cho phù hợp). 

Tuy nhiên, cơ chế giá này phức tạp và không hiệu quả, đặc biệt là đối với những người dùng phải trả quá nhiều cho việc chuyển đổi. 

EIP-1559 loại bỏ đấu giá theo giá đầu tiên này và thay thế bằng cơ chế bán giá cố định. Bán giá cố định hoạt động giống như cách bạn mua hàng tạp hóa trong một cửa hàng. Giao thức sẽ ấn định một mức giá và bạn quyết định trả hay không.

Thay vì người dùng quyết định phí giao dịch phải trả, EIP-1559 đưa ra mức phí cơ sở tự động tăng hoặc giảm theo hoạt động của mạng. Các trang web của bên thứ ba trước đây đã cố gắng ước tính tình trạng tắc nghẽn mạng để giúp đưa ra các mức đặt giá. Tuy nhiên, EIP-1559 loại bỏ nhu cầu này bằng cách để giao thức xử lý việc tính phí cơ sở. Người dùng sẽ không phải lo lắng về việc trả quá nhiều tài nguyên mạng vì mạng đặt giá tối ưu cho không gian khối. Người dùng vẫn có thể trả tiền tip để cố gắng được tính trong khối.

ETH: BASEFEE (Phí Cơ Sở)

Phí cơ sở là phí gas tối thiểu cần thiết để người dùng hoàn thành giao dịch trong Ethereum theo EIP-1559. Giá này thay đổi tùy theo không gian được sử dụng trên mỗi khối Ethereum. Kích thước khối mục tiêu trên Ethereum là 15 triệu gas. Nhưng khi hoạt động mạng cao, EIP-1559 sẽ cho phép kích thước khối tăng gấp đôi. 

Nếu các khối đạt đến kích thước khối mục tiêu và đầy hơn 50%, phí cơ sở có thể tăng lên đến 12,5%. Ngược lại, khi tình trạng tắc nghẽn mạng giảm đi và dung lượng khối không được sử dụng đầy đủ, chẳng hạn như trở về 0, thì phí cơ sở sẽ giảm tới 12,5%.

Cơ Chế Burn

Phí cơ sở người dùng chỉ có thể thanh toán bằng tiền điện tử gốc của Ethereum, Ether (ETH), phí này sẽ bị burn ngay sau khi thanh toán và bị loại bỏ khỏi nguồn cung ETH đang lưu hành. Điều này đảm bảo các thợ đào không làm nghẽn mạng một cách giả tạo để tăng phí vì không có gì trong đó cho họ. Cơ chế burn phí cũng có nghĩa là mỗi lần thanh toán phí cơ sở cho các giao dịch trên Ethereum sẽ làm giảm nguồn cung ETH. Cơ chế này gây ảnh hưởng đến giá Ethereum hiện tại đòi hỏi nhà đầu tư phải cập nhật thông tin liên tục và mới nhất.

ETH: Phí Tip

Tuy nhiên, EIP-1559 cũng có khoản phí tăng động lực cho thợ đào. Phí tip (hoặc bao gồm) là những khoản tùy chọn mà người dùng có thể trả trên phí cơ sở nếu họ muốn giao dịch của mình được ưu tiên. Phí tip được chuyển trực tiếp cho các thợ đào để khuyến khích họ xử lý các giao dịch cụ thể trước những người khác.

Tác Động Của EIP-1559 Là Gì?

EIP-1559 được thiết kế để cải thiện cơ chế định giá trên Ethereum, cũng như trải nghiệm người dùng. Sau khi giải thích về EIP-1559 và các bước tiến, hãy xem EIP-1559 ảnh hưởng như thế nào đến các bên liên quan khác nhau trên Ethereum.

Thợ Đào Ethereum

Phí giao dịch trước đây chiếm khoảng 5% thu nhập của thợ đào. Nhưng gần đây, do tình trạng nghẽn mạng, tỷ lệ này đã tăng lên 50%. Khi EIP-1559 được thông qua, các thợ đào sẽ mất một phần đáng kể thu nhập này. Các chuyên gia ước tính rằng với 99% doanh thu của thợ đào từ phí giao dịch bị burn và chỉ 1% được thay thế bằng tiền tip hoặc phí bao gồm, thợ đào sẽ bị giảm 25% thu nhập trong 12 tháng và giảm 35% trong 6 tháng.

Các nguồn thu nhập đào khác, như trợ cấp khối 2 ETH cho mỗi khối và giá trị có thể trích xuất của thợ đào (MEV) vẫn không thay đổi trong EIP-1559.

Rủi ro tiềm ẩn trong việc giảm doanh thu khai thác dự kiến khiến các thợ đào có thể quyết định không hỗ trợ EIP-1559. Do chi phí hoạt động vượt quá phần thưởng, khả năng tắt máy của các thợ đào có thể khiến mạng Ethereum bị tấn công 51%. Một cuộc tấn công 51% là một kịch bản trong đó một thợ đào hoặc một nhóm thợ đào thu thập đủ năng lượng tính toán hoặc tỷ lệ hash cao hơn một nửa tổng tỷ lệ hash.

Người Dùng Ethereum

Người dùng trên mạng Ethereum sẽ được hưởng lợi từ việc tăng cường tính minh bạch và khả năng dự đoán của cơ chế định giá phí trong EIP-1559. Họ sẽ tránh phải trả quá nhiều cho các giao dịch và giao dịch bị trì hoãn do đánh giá thấp chi phí giao dịch.

Có thể thấy được toàn bộ các tác động ảnh hưởng đến chi phí giao dịch. Eric Conner, người đã giúp đề xuất EIP-1559, ước tính rằng hệ thống phí mới có thể tiết kiệm 90% chi phí giao dịch. Tuy nhiên, EIP-1559 không đảm bảo việc sẽ thay đổi mức phí cao của Ethereum, điều này vốn là mối quan tâm đáng kể của người dùng. Mức phí cao do mạng Ethereum được thiết kế để xử lý một số lượng giao dịch hạn chế tại một thời điểm.

Trong một số trường hợp, các giao dịch vẫn đang chờ xử lý hàng giờ trên mạng Ethereum - mặc dù người dùng đặt giá thầu cao cho chúng. Không biết liệu giao dịch của bạn có được bao gồm trong một số khối tiếp theo hay không, bất kể giá thầu của bạn cao bao nhiêu, điều này có thể gây lo lắng cho bất kỳ người dùng nào.

Nhà Đầu Tư

Không giống như Bitcoin, Ether có nguồn cung cấp không giới hạn, điều này khiến Ether không hấp dẫn như một phương tiện đầu tư. Cơ chế ghi được nhúng trong EIP-1559 chống lại sự tăng trưởng tổng nguồn cung bằng cách burn (tức là loại bỏ) một lượng Ether thay đổi ra khỏi lưu thông bất cứ khi nào giao dịch được thực hiện. Điều này sẽ có tác dụng cân bằng áp lực lạm phát đối với giá ETH do phát hành mới.

Số lượng ETH bị phá hủy theo cách này là một chức năng trực tiếp của việc sử dụng mạng. Với sự gia tăng số lượng giao dịch được xử lý trên mạng, lượng ETH bị xóa vĩnh viễn khỏi hệ thống cũng tăng lên tương ứng. Điều này sẽ tạo ra một vòng luân chuyển giữa việc sử dụng mạng Ethereum và giá trị của Ether.

Chính sách tiền tệ của Ethereum trở nên giảm phát khi hoạt động mạng quá cao đến mức phí cơ bản bị burn vượt quá mức phát hành phần thưởng khối hàng ngày. Việc sử dụng mạng ngày càng tăng có thể gây ra nhiều nhu cầu hơn với nguồn cung ETH bị thu hẹp. Do đó, điều này có thể làm tăng giá ETH, điều này có lợi cho những chủ sở hữu ETH.

EIP-1559 Ảnh Hưởng Đến Giá ETH Như Thế Nào?

Các nhà phát triển Ethereum đang tiến về phía trước với sự phát triển của EIP -1559, bao gồm cả những thay đổi về mã, EIP-1559 được đưa vào hard fork London và dự kiến sẽ ra mắt vào ngày 4/8/2021. Đề xuất về cơ bản sẽ thay đổi cơ chế burn phí , dự kiến sẽ giảm tỷ lệ lạm phát của nguồn cung ETH. Trên thực tế, nguồn cung ETH trong tương lai thậm chí có thể chuyển sang tiêu cực, nghĩa là sẽ có nhiều coin bị burn hơn số coin được phát hành cho các thợ đào duy trì mạng lưới.

Đương nhiên, nguồn cung giảm và nhu cầu tăng dẫn đến giá cao hơn. Nhiều nhà đầu tư kỳ vọng EIP-1559 sẽ thúc đẩy giá ETH tăng.

Hạn Chế Tiềm Năng Của Việc Thay Đổi Giao Thức

EIP-1559 không cố gắng làm cho mạng Ethereum có khả năng mở rộng hơn để đáp ứng nhiều giao dịch hơn, đây là nguyên nhân chính gây ra các khoản phí cao đáng chú ý.

Kết Luận

Với EIP-1559, người dùng không cần phải trả quá nhiều cho các giao dịch một cách nhất quán. Ngoài ra, khả năng dự đoán và tính minh bạch của hệ thống định giá sẽ khuyến khích việc áp dụng DApp trong hệ sinh thái Ethereum.

Đối với các nhà đầu tư, cơ chế burn sẽ gây áp lực tiêu cực lên nguồn cung ETH, khiến Ethereum trở nên có giá trị hơn. Cơ chế burn cũng sẽ làm giảm thu nhập của thợ đào tới 35%, buộc một số thợ đào phải dừng hoạt động của họ. Ngoài khả năng gây ra cuộc nổi dậy của thợ đào còn có rủi ro công nghệ liên quan đến việc áp dụng EIP-1559.

Trong mọi trường hợp, EIP-1559 sẽ là một trong những thay đổi cơ bản và quan trọng nhất đối với blockchain Ethereum. Các bên liên quan - bao gồm thợ đào, người dùng và nhà đầu tư - cần nhận thức được tác động tiềm ẩn và chuẩn bị cho những thay đổi phía trước.