Mina Crypto (MINA) — Kẻ Cạnh Tranh Nhẹ Và Mạnh

Từ Ethereum tới Tendermint, hầu hết các blockchain đều khởi đầu khiêm tốn, nhưng có thể tăng trưởng hàng ngàn gigabytes qua thời gian. Trong một blockchain, mức độ cấu trúc phi tập trung tăng lên với số lượng các nút mạng chịu trách nhiệm kiểm định các giao dịch trên mạng. Trong một mạng blockchain thông thường, mỗi khối mới được thêm vào chuỗi khiến nó trở nên tốn kém hơn để hoạt động một nút mạng toàn phần. Là một cầu nối giữa thế giới thực và crypto, giao thức Mina hướng tới cuộc cách mạng nền công nghiệp blockchain với công nghệ đột phá hứa hẹn các giao dịch rẻ hơn với tốc độ ánh sáng.

Giao Thức Mina Là Gì?

Tên gọi cũ là giao thức Coda, giao thức Mina hiện là blockchain nhẹ nhất thế giới. Không giống các nền tảng tiền điện tử như Ethereum và Bitcoin, kích cỡ của Mina không thay đổi bất chấp số lượng giao dịch được thực hiện trên đó. Kích cỡ của blockchain Mina là 22 KB, cùng kích cỡ khi nó khởi đầu. Để so sánh, kích cỡ của BTC blockchain là 1,93 GB vào tháng 6/2012, nhưng đã phồng lên đến khoảng 360 GB vào ngày 10/10/2021.

Ngoài giới hạn 22 KB, giao thức Mina cũng kết hợp một công cụ mật mã phức tạp gọi là zero-knowledge proof (bằng chứng không kiến thức) khiến kích cỡ blockchain còn giảm hơn, nên người dùng có thể duy trì một nút mạng toàn phần kể cả khi sử dụng hết công suất. Vì nó rất nhỏ, bất kỳ người dùng Mina nào cũng có thể triển khai nút mạng toàn phần trên điện thoại thông minh.

MINA Là Gì?

Sinh ra từ Mina blockchain, MINA token cần thiết để bảo mật mạng lưới thông qua staking/proof of stake (PoS). Chúng cũng được sử dụng trên Snarketplace của Mina. 

Người sở hữu token có thể bảo mật mạng trực tiếp với PoS, ngoài ra bằng việc stake hoặc ủy thác token của họ. Nhớ là giao thức không sử dụng cơ chế chém (mất cổ phần) để trừng phạt những hành vi sai trái của người kiểm định. Nên không hề có rủi ro khi khóa token của bạn hoặc ủy thác cổ phần.

Giao Thức Mina Hoạt Động Như Thế Nào?

Giao Thức Mina sử dụng thuật toán đồng thuận có nguồn gốc từ Ouroboros Praos (cơ chế PoS đồng thuận của Cardano).

Cơ chế đồng thuận ban đầu đã được tinh chỉnh để phù hợp với các đặc tính riêng của Mina, bao gồm việc tích hợp zk-SNARK (thông tin bên dưới). Phiên bản mới này được gọi là Ouroboros Samasika. Ba tác nhân của mạng lưới như sau.

Người Xác Minh

Tất cả nút mạng trong mạng Mina có thể xác minh bằng chứng mật mã là zk-SNARK (xem bên dưới). Những bằng chứng này có thể tải về nhanh chóng vì chúng chỉ nặng có vài trăm byte. Chúng cũng có thể được xác minh chỉ trong vài milli giây.

Người Sản Xuất Khối

Giống như thợ đào trong mạng Bitcoin hoặc người đặt cọc trong mạng PoS, người sản xuất khối trong Mina chịu trách nhiệm thu thập các giao dịch và đưa chúng vào khối. Giao thức thưởng cho thợ đào vì công việc họ làm thông qua lạm phát và thu thập phí giao dịch. Người sản xuất khối lựa chọn giao dịch và thường chọn những giao dịch có phí cao hơn để tối đa hóa lợi nhuận.

Tuy nhiên, họ cũng phải cung cấp SNARK, vì blockchain phải giữ tính “cô đọng.” Với mỗi giao dịch thêm vào một khối, người sản xuất phải cung cấp đủ SNARK với con số tương đương với các giao dịch được thêm vào trước đó. Nếu không, giao dịch sẽ bị từ chối bởi các nút mạng khác vì không tuân theo quy tắc đồng thuận.

Ví dụ, nếu một người sản xuất khối muốn thêm 10 giao dịch vào cuối hàng, người sản xuất phải “snarker” 10 giao dịch từ lúc bắt đầu xếp hàng. Người sản xuất khối có thể tự tạo ra SNARK, hoặc mua chúng từ nút mạng dành riêng cho tính toán của họ.

Snarkers

Snarker là các nút mạng trong mạng lưới chịu trách nhiệm sản xuất bằng chứng mật mã (zk-SNARK). Họ chỉ định giá thầu cho mỗi bằng chứng tạo ra, trong khi người sản xuất sử dụng bằng chứng để xây dựng khối của họ. Người sản xuất khối bù lại cho Snarker bằng cách trả tiền giá thầu bằng phí giao dịch. Snarker có thể sản xuất nhiều bằng chứng và cạnh tranh với người khác bằng cách đấu thầu cho cùng một giao dịch.

Điều quan trọng là hiểu được thị trường linh hoạt giữa snarker và người sản xuất khối. Snarker hướng tới việc bán bằng chứng của họ, và họ được nhận thưởng nhờ điều đó. Người sản xuất khối tìm cách mua bằng chứng ở mức giá thấp, và trả cho snarker thông qua một giao dịch đặc biệt gọi là “phí giao dịch.” Vì phí được trả trên mỗi mẻ cơ sở, người sản xuất khối ưu tiên mua SNARK với số lượng lớn.

Nền tảng diễn ra các hoạt động này được gọi là Snarketplace.

Bằng Chứng Không Kiến Thức và zk-SNARK

Để hiểu được giao thức Mina hoạt động như thế nào, điều quan trọng đầu tiên là hiểu được ý tưởng bằng chứng không kiến thức và zk-SNARK.

zk-SNARK là viết tắt của “zero-knowledge Succinct Non-interactive ARgument of Knowledge”. Một bằng chứng không kiến thức (ZKP) là một giao thức mật mã khiến nó có thể chứng minh tính xác thực của giao dịch mà không cần kiến thức về đề xuất của nó.

Trong trường hợp của zk-SNARK, các bằng chứng không kiến thức đệ quy này là:

• Nhỏ gọn: Kích thước của bằng chứng sinh ra là rất nhỏ chỉ vài kilobyte.

• Không tương tác: Giao thức không yêu cầu tương tác giữa người cung cấp bằng chứng và người xác minh.

Giao thức Mina có lợi thế nhờ thuộc tính đáng kinh ngạc của zk-SNARK để duy trì tính “nhỏ gọn” của blockchain.

Vì chúng đảm bảo tính ẩn danh, zk-SNARK là một phần không thể thiếu của mạng Mina. Thực tế, zk-SNARK được sử dụng rộng rãi trong những loại tiền điện tử gọi là “ẩn danh”. Ví dụ, chúng được sử dụng để đảm bảo tính bí mật của các giao dịch bên trong mạng Zcash.

zk-SNARK có thể coi là một chứng chỉ bất biến. Nhờ chúng mà có thể chứng minh được tính hợp lệ của bất kỳ hoạt động nào trên mạng mà không cần phải biết về nó. Với bất kỳ trình tự tính toán nào (như là xác minh các giao dịch trong một khối), một người có thể đơn giản sản xuất một bằng chứng toán học chứng nhận rằng trình tự này là đúng.

SNARK khiến việc xác minh toàn bộ quy tắc của giao thức đồng thuận được tôn trọng: tính hợp lệ của chữ ký và các giao dịch, sự đồng thuận trong proof of stake, v.v.

Kiểm Định Blockchain

Bất kỳ người dùng Mina nào cũng có thể kiểm định blockchain. Kỹ thuật này giúp nó có khả năng “nén” blockchain. Thay vì kiểm tra toàn bộ lịch sử giao dịch của một khối để kiểm định nó, các nút mạng toàn phần xác minh bằng chứng mật mã và cây Merkle liên quan tới trạng thái mới nhất của blockchain.

Nếu giao thức sử dụng một SNARK cho mỗi khối, kích thước của chuỗi có thể giảm lúc đầu nhưng sẽ tăng tuyến tính theo thời gian. Sau đó, các bằng chứng được tạo ra từ những thứ đang tồn tại: hàm được sử dụng để tạo ra SNARK là đệ quy, giữ cho kích thước của bằng chứng không đổi. 

Mỗi SNARK mới có thể được coi là một “siêu-SNARK,” một siêu bằng chứng tạo ra từ một chuỗi các bằng chứng. Đây là điều làm cho nó có thể kiểm định lịch sử của bất cứ giao dịch nào, từ khối genesis (khối đầu) cho tới khối vừa mới sản xuất ra. Một nút mạng hoàn chỉnh có thể đồng bộ với toàn bộ Mina blockchain chỉ trong vài milli giây.

Ưu và Nhược Điểm của Giao Thức Mina

Các nhà phát triển giao thức Mina mô tả nó là cổng riêng tư lý tưởng giữa thế giới thực và crypto. Điều này cho nó lợi thế hơn các blockchain khác là nó không tương tác với internet mở.

Mina giải quyết các vấn đề thông thường của blockchain bằng Snapp, các DApp làm tăng sức mạnh cho mạng lưới. Đây là những gì Snapp của Mina cho phép bạn làm:

• Kiểm tra tính toàn vẹn của tập dữ liệu mà không cần biết các chi tiết liên quan

• Dễ dàng xác minh tính chính xác của các phép tính dài và/hoặc tốn kém

• Chạy một nút mạng toàn phần trên điện thoại thông minh

• Truy cập dữ liệu thế giới thực từ bất kỳ trang web nào khi sử dụng trên chuỗi

Đây là một số hạn chế chính của giao thức:

• Nhà phát triển không sẵn sàng lấy bằng sáng chế cho ý tưởng, dẫn tới sự rẽ nhánh dựa trên công nghệ và sử dụng các ý tưởng cho các giải pháp ngoài chuỗi với các tiền điện tử đang tồn tại.

• Nó không thể xử lý quá nhiều giao dịch cùng lúc. Theo người sáng lập Mina và CEO Evan Shapiro, Mina có tốc độ chỉ 22 TPS. Dù có tốt hơn Bitcoin một chút, khả năng xử lý còn thua xa các blockchain như Ripple (1.500 TPS) và Solana (50.000 TPS).

Giao Thức Mina Có Thể Sử Dụng Làm Gì?

• Bảo vệ dữ liệu đầu cuối: Giao thức Mina cho phép người dùng thực hiện các hoạt động nhạy cảm trên blockchain mà không bị tiết lộ thông tin cá nhân.

• Cấp dữ liệu web không cần xin phép: Nhà phát triển có thể tích hợp nhiều nguồn dữ liệu công khai từ internet vào các ứng dụng phi tập trung của họ mà không cần phải xin phép.

• Quản lý nhận diện web: Mina có thể sử dụng để truy cập một trang hay một dịch vụ internet mà không cần người dùng phải tạo một tài khoản hoặc chia sẻ dữ liệu cá nhân. Trong trường hợp này, Mina có chức năng như một giao diện để truy cập ẩn danh vào bất cứ nền tảng nào.

Mua MINA Crypto Như Thế Nào

Bạn có thể mua MINA từ các sàn giao dịch crypto hàng đầu. Bạn chỉ cần đăng ký một ví, chờ xác minh danh tính, gửi tiền vào tài khoản của bạn và bắt đầu mua.

Vốn Hóa Thị Trường

Ở thời điểm viết bài, có xấp xỉ 276 triệu MINA trong lưu thông, trên tổng cung khoảng 824 triệu token. MINA có vốn hóa thị trường vào khoảng $1,29 tỉ, với một MINA đang giao dịch ở $4,66. MINA đang xếp hạng #84 trên CoinMarketCap.

Nguồn: CoinMarketCap|MINA

Có Nên Đầu Tư Vào Giao Thức Mina (MINA)? 

Để tính toán xem một tiền điện tử có phải khoản đầu tư tốt, cần cân nhắc hai yếu tố: sự nhiệt tình của nhà đầu tư, và sức mạnh blockchain có hữu dụng trong đời thực. Khi nói đến giao thức Mina, cả hai khía cạnh đều xuất hiện đầy đủ. Mở bán công khai MINA token thu hút nhiều nhà đầu tư hơn dự kiến, và sự nhiệt tình của thị trường với giao thức là không thể che đậy. Hơn nữa, những triển vọng mà cấu trúc mới mang lại về mặt phi tập trung và khả năng mở rộng đã lát con đường cho các nhà phát triển tạo ra ứng dụng dựa trên quyền riêng tư và kiểm soát thông tin cá nhân. 

Mặc dù MINA khởi động vào tháng 3/2021, nó chỉ thực sự bắt đầu xuất hiện trên các sàn giao dịch từ tháng 5 trở đi. Kể từ tháng 8, giá của MINA đã tăng hơn 100% (xem mô hình bên dưới). Dù giá của nó không phải quá cao vời, nó là một điểm khởi đầu tốt với một tiền điện tử còn rất mới đối với thị trường crypto (có tính cạnh tranh cao).

Nguồn: TradingView|MINA/USDT

Kết Luận

Ở thời điểm này, Mina blockchain là nhẹ nhất. Không chỉ giao thức Mina được thiết kế để đạt tối ưu về phi tập trung, nó còn đảm bảo tính bí mật cho người sử dụng bằng cách ngăn các dữ liệu nhạy cảm bị tiết lộ hoặc rò rỉ. Nói như thế, Mina không hoàn hảo, vì nó có một số sai sót và những khu vực cần phải cải thiện. Trên hết, với khái niệm mới lạ và tiềm năng lớn, blockchain/crypto này chắc chắn nằm trong danh sách theo dõi của chúng tôi.